Jak pracują nasze mięśnie, czyli rodzaje skurczów mięśniowych

Czy zastanawiałeś się co się dzieje z mięśniami podczas zwykłych ruchów bądź ćwiczeń na siłowni? Poznanie kilku faktów na ten temat, dowiedzenie się czym się różni skurcz izotoniczny od izometrycznego, pomoże Ci w lepszy sposób zrozumieć jak pracują Twoje mięśnie, oraz będzie przydatne jeśli będziesz chciał wykonać nowe rodzaje treningów polegające na izotonicznej bądź izometrycznej pracy mięśni.

Trochę anatomii

Mięsień ma dwa końce, to ścięgna, stanowią one przyczepy mięśnia do kości, podczas skurczu powodują one przybliżanie się tych kości do siebie ale nie tylko, o czym dalej.

Trochę fizjologii

Skurcz mięśnia zachodzi pod wpływem pobudzenia jego włókien, zwykle jest to seria impulsów nerwowych, w przypadku mięśni poprzecznie prążkowanych ich skurcz zależy od woli człowieka, to on sam dobrowolnie wysyła te impulsy – generuje siłę, czyli świadomie steruje ich pracą.

Gdy podnosisz rękę by się podrapać po głowie to twój biceps (choć nie tylko on) kurczy się czyli mięsień ulega skróceniu i co ważne w tak „błahym” wysiłku nie ulega on zbytniemu napięciu (nie robi się twardy) zatem wykonuje on pracę polegającą na skurczu, ale przy zachowaniu minimalnego napięcia - skurcz taki nazywamy izotonicznym.

Gdy chcesz podnieść sztangielkę której ciężar przewyższa twoje możliwości wówczas jedyne co ci się uda to maksymalnie napiąć mięsień, lecz jego długość nie ulegnie zmianie, przyczepy pozostają na swoim miejscu, nie zajdzie ruch - taki skurcz nazywamy izometrycznym.

W praktyce najczęściej do czynienia mamy za skurczami auksotonicznymi. W czasie takiego skurczu początkowo mięsień zwiększa napięcie aż do momentu zrównoważenia ciężaru sztangi, a następnie dochodzi do jego skracania, do podnoszenia sztangi. Wykazuje on więc w pierwszej fazie cechy skurczu izometrycznego a w drugiej izotonicznego.

Przykład: gdy podnosisz sztangielkę to w pierwszej kolejności egzekwujesz od mięśnia napięcie (to właśnie jest praca izometryczna, on jeszcze się nie skraca, sztangielka nie pokonała żadnej drogi) w kolejnej fazie zaczynasz prowadzić sztangielkę w stronę barku, czyli egzekwujesz ruch - utrzymując stałe napięcie.

Pamiętaj o tym, że cały ten proceder jest sterowany twoją świadomością.

Zatem:

- Gdy generujesz siłę większa niż obciążenie działające na twój mięsień to napinasz go i zmniejszasz jego długość, podnosisz coś – to skurcz koncentryczny. Inaczej faza pozytywna ruchu.

- Gdy natomiast zaczynasz opuszczać ciężar wówczas musisz generować siłę mniejszą niż podniesiony ciężar, mięsień ciągle jest w stałym napięciu ale tym razem zaczyna się rozciągać a dokładnie wraca do swej naturalnej długość. Taki skurcz kiedy stale napięty mięsień się rozciąga nazywamy skurczem ekscentrycznym. Inaczej faza negatywna ruchu.

Rodzaje skurczów mięśniowych stały się podstawą podziału wysiłku fizycznego na statyczny i dynamiczny. Statyczny to taki gdzie przeważa praca izometryczna (trening siłowy) natomiast dynamiczny to gdzie przeważa izotoniczna komponenta (rozgrzewka).

Wysiłki fizyczne gdzie przeważają skurcze koncentryczne nazywamy wysiłkami fizycznymi koncentrycznymi (głównie powodują poprawę definicji – rzeźbią, szczególnie te przetrzymane na końcu ruchu) a tam gdzie ekscentryczne skurcze, analogicznie, wysiłkami fizycznymi ekscentrycznymi (głównie powodują przyrost siły).

Wróć do artykułów: Ogólne